वि.सं.   बुधबार, चैत्र १३, २०७५   तदनुसार  27 March 2019

साहित्य

बाँचेको छु पत्थरको मन बनाएर…

प्रकाश पौडेल गजल: तिम्रो यादहरुको धन बनाएर । बाँचेको छु पत्थरको मन बनाएर । पठाउनु उपहार मलाई भन्छे- ईश्वरको पनि धड्कन बनाएर । रुपकै आधारमा भेदभाव गर्ने, मान्छेले चलाउछ चलन बनाएर। यार अचेल बारम्बार भन्छेउ, जलाउछ दिल जलन बनाएर। प्रकाशले मनमुटुमा राखेको छ, प्रेमको चिनारी कफन बनाएर। -गुलरिया [पूरा पढ्नुहोस्]

बर्दियामा वनदिदी लाउँला मायाजाल…

महेन्द्र विष्ट पुर्व पर्‍यो बाँके हजुर पश्चिम कैलाली । घुम्न आउछन पर्यटक बर्दिया हामफाली। बर्दियाको खैरापुरमा कृष्णसारको घर । कर्णालीको पुलमाथि चल्छ हावा सरर । निकुञ्जमा चिरबिरचिरबिर चरा कराउछन। गैंडा बाघ हाती देखि पर्यटक रमाउछन। नेपालकै लामो हजुर गेरूवाको कर्णाली पुल। माघीमा ठाकुरबाबा मन्दिरमा हुन्छ ठुलो हुल। लोपोन्मुख चरा अनि रातो कमलको धनी। सत्खलुवा ताल हेर्न आऔँ [पूरा पढ्नुहोस्]

त्यो विश्वासको डुङ्गा त कागजको रहेछ… [अमृत ढकाल निर्जन]

अमृत ढकाल निर्जन तिम्रो व्यबहार देख्दा कुरा सुन्दा त कागजको रहेछ । लाग्छ त्यो   चट्टान , त्यो ढुङ्गा    त   कागजको रहेछ । तिमीले जिन्दगीको सफर तर्नु भनेर दिएकी थियौ, त्यो   विश्वासको    डुङ्गा त     कागजको रहेछ । मैले त साँच्चै फूल ठानेँ र सुगन्ध खोजेँ, बिडम्बना त्यो थुङ्गा त कागजको रहेछ । जस्लाई उडेको देखेर सुनौलो यात्राको तय गरेथेँ, रहेछ त्यो केवल    चङ्गा त    कागजको रहेछ । [पूरा पढ्नुहोस्]

गजल : तिमी आए पुग्छ [सौगात श्रेष्ठ]

– सौगात श्रेष्ठ, बर्दिया । चाहिँदैन केही अरु मलाई, तिमी आए पुग्छ ।। हरेकपल आफ्नो पनको, सामिप्यता पाए पुग्छ ।। तिम्रो स्पर्शले यी फूलहरु फूल जस्तै भए, मलाई म बनाउन, तिमी मुस्कुराए पुग्छ ।। तिमीलाई म मेरो मनको राजधानीमै सजाउँला, तिमीले त केवल मलाई, आफ्नो बनाए पुग्छ ।। प्यारो मान्छे, म तिमी भित्र आफु खोजी रहेछु, तिमीले मलाई ती, नजरबाट नखसाए पुग्छ ।। तिम्रो आगमन संगै सौगात, सौगात नरहला, [पूरा पढ्नुहोस्]

कथा : गृहणी

अनिता खड्का ‘मम्मी हजुर किनर अफिस जानुहुन्न?’ ८ वर्षे समिक्षाको छोरा आराभ भान्सामा समिक्षाको अघीपछी गर्दै थियो । ऊसले छोराको कुरामा धेरै ध्यान नदिए झै गरि छोरा आराभको कुरालाई अन्तै मोडिदिई र फेरि भान्साको काममा आफुलाई व्यस्त बनाई । आराभले फेरि प्रश्न गर्न थाल्यो भन्नुस न मम्मी हजुर किन अफिस जानुहुन्नरु मेरो स्कुलमा सबै साथीहरुको मम्मी अफिस जानुहन्छ । समिक्षाले एकहातमा [पूरा पढ्नुहोस्]

मुक्तक: रातो बाकसमा भन्सार लाग्छ कि लाग्दैन? [स्वतन्त्र नेपाल]

स्वतन्त्र नेपाल (१) बनाउनु छ यो समाचार लाग्छ कि लाग्दैन भनिदेउ न ए सरकार ! लाग्छ कि लाग्दैन प्रत्येक दिन खाडीले रातो बाकस पठाउछ, रातो बाकसमा भन्सार लाग्छ कि लाग्दैन? (२) नगर रगतको अपमान धर्म कमाउछौ कुरा बुझ न जवान धर्म कमाउछौ, प्रेमको प्रमाणमा हात काट्नु भन्दा बरु गर न रक्तदान धर्म कमाउछौ। (३) कुर्सीमा पुग्न जनतालाई बनाइन्छ ढाल, सहमत हुनुहुन्छ ? झन भन्दा झन देश भएको छ कंगाल, सहमत [पूरा पढ्नुहोस्]

गजल: ईश्वरले किन बनायो हरचिज दरिद्र राखेर? [प्रकाश संगम]

प्रकाश संगम ईश्वरले किन बनायो हरचिज दरिद्र राखेर । जस्तो यो आकाश पनि बनायो छिद्र राखेर । मैले यसरी आफ्नै मुर्खता परिक्षण गरेको छु, उही पत्थरलाई मन्दिर बाहिर र भित्र राखेर । दिन एक दिन सबैको ओरालो लाग्न सक्छ, न जोख्नु कैलै कसैको तराजुमा चरित्र राखेर । यो छिमेकीसंगको गला प्यार अझै बुझिएन, जान्दाजान्दै उ सम्बन्ध बढाउछ अस्त्र राखेर । गुर्भाकोट न.पा.८ सुर्खेत हाल- [पूरा पढ्नुहोस्]

गजल : सरल कसरी हुन सक्छ ? [डि.बि. रास्कल]

डि.बि. रास्कल अभावै अभावको जिन्दगी सरल, कसरी हुन सक्छ ? कोहि नबसी दिलभित्र हलचल, कसरी हुन सक्छ ? यो दिल हो प्रिया मेरो दिल, दिलभित्र तिमी छ्यौ, दिल, मौसम जस्तै फेरबदल, कसरी हुन सक्छ ? आफ्नै मान्छेले भित्रभित्रै विष खेती गर्‍यो कि, मेरो प्रत्येक प्रयास असफल, कसरी हुन सक्छ ? सायद मनमा छुरा रोपेर गएको होला कसैले नत्र, उसको हातमा सरावको बोतल, कसरी हुन सक्छ ? कसरी व्याख्या गरुँ हँरु मेरो [पूरा पढ्नुहोस्]

शितल विवशका १२ मुक्तकहरु : भनिदेउ म मुस्कुराउने कस्का लागि हो

शितल विवश १. अब भनिदेउ म मुस्कुराउने कस्का लागि हो ? कल्पनाको महल सजाउने कस्का लागि हो ? तिम्रो सम्बन्ध अब अर्कैसंग जोडीएपछि, खुसिहरू जति जोगाउने कस्का लागि हो ?? २. हामी मुना र मदन हुन सकिएन । दुई मुटु एक धड्कन हुन सकिएन । अबिश्वासको खाडल बढ्दै गएपछि, समय संगै नजिक झन हुन सकिएन ।। ३. नहुने कुरा जिन्दगीमा बारबार भैदिन्छ । नमीठो बचनले मुटु नै वारपार भैदिन्छ । अनावश्यक बोलेर फाईदा छदै [पूरा पढ्नुहोस्]

‘थारु भाषा साहित्यलाई प्रज्ञा प्रतिष्ठानले चासो नदेखाएको गुनासो’

बढैयाताल,बर्दिया । थारु भाषाका साहित्यिक सिर्जनामा कमजोरी पत्ता लगाई व्याकरणीय शैली तथा साहित्यिक लेखनी विकास गर्न थारु भाषाका लेखक तथा साहित्यकारहरुको भेला बर्दियामा चलिरहेको छ । गुनासोपछि नेपाल प्रज्ञा प्रतिष्ठानका प्राज्ञ सभा सदस्य हरि तिमिल्सिनाद्वारा थारु भाषाको पत्रिका प्रकाशन, थारु भाषाको शब्दकोष तथा व्याकरण प्रकाशनमा भूमिका खेल्ने प्रतिबद्धता । बढैयाताल [पूरा पढ्नुहोस्]
1 2 3 4 11